Αθήνα, 20.07.2026
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Συνάδελφοι,
Παραθέτουμε την παρέμβαση του Συλλόγου Μηχανικών ΠΕ & ΤΕ ΕΥΔΑΠ στη διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις»
ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Κατά την άποψη του Συλλόγου:
1.
Η
προβλεπόμενη επέκταση της ΕΥΔΑΠ στο σύνολο των Δήμων της Περιφέρειας Αττικής σε
Βοιωτία, Φωκίδα, Εύβοια & νησιά (Αγκίστρι, Αίγινα, Ύδρα) καθώς και η
ανάληψη νέων αρμοδιοτήτων στον τομέα της άρδευσης (ανάληψη αρμοδιοτήτων ΟΕΒ),
της διαχείρισης ομβρίων υδάτων στο σύνολο της νέας εκτεταμένης περιοχής
αρμοδιότητάς της, δεν υποκαθιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της διαχείρισης
των υδάτων, διότι απαιτεί σημαντικά προγενέστερα βήματα πριν από τη
νομοθέτηση τα οποία όμως δεν έχουν πραγματοποιηθεί. Συγκεκριμένα,
Ø Σύνταξη
μιας Διαχειριστικής, Τεχνικοοικονομικής Μελέτης Σκοπιμότητας, βάσει της οποίας
θα τεκμηριώνεται η σκοπιμότητα και η αναγκαιότητα των επεκτάσεων των ΕΥΔΑΠ και
ΕΥΑΘ. Βασική παράμετρος της ανωτέρω μελέτης θα είναι η καταγραφή της
υφιστάμενης κατάστασης της παροχής υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και
άρδευσης στις περιοχές των επεκτάσεων, ο εντοπισμός και αξιολόγηση των
προβλημάτων, τεχνικοοικονομική ανάλυση και προτάσεις για την υιοθέτηση των
βέλτιστων λύσεων και πρακτικών.
Ø Στο
πλαίσιο αυτό θα έπρεπε να αναλυθούν και αξιολογηθούν τα ακόλουθα:
(i) η ανάγκη για άμεση
και επαρκή πρόσθετη στελέχωση των παρόχων υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και
άρδευσης προσαρμοσμένης στις νέες ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί τόσο στις
εξεταζόμενες περιοχές (Δήμοι, ΔΕΥΑ & ΟΕΒ) που προτείνεται η μεταφορά
αρμοδιοτήτων τους στις ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ όσο και στις τελευταίες εταιρείες, λόγω της
χρόνιας υποστελέχωσης όλων των παραπάνω παρόχων
(ii) το υψηλό ενεργειακό
κόστος που συνδέεται άμεσα με την οικονομική βιωσιμότητα των παρόχων, με
προτάσεις για την επίλυση των προβλημάτων και αντιστροφή της υπάρχουσας
κατάστασης
2.
Με βάση
τα πορίσματα/προτάσεις μιας τέτοιας μελέτης όπως αναφέραμε παραπάνω, θα έπρεπε
να προηγηθεί εκτεταμένη διαβούλευση με τους Δήμους και ΔΕΥΑ στις περιοχές που
προτείνεται να συγχωνευθούν με ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ και με την ΕΔΕΥΑ.
3.
Όλος ο
σχεδιασμός αποτελεί ένα ιδιαίτερα υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και
λειτουργίας που υποβαθμίζει τις τοπικές υπηρεσίες και απομακρύνει τη διαχείριση
και προστασία του πολύτιμου πόρου από τις τοπικές κοινωνίες.
Αντιστρατεύεται επίσης τη λογική της διαχείρισης των υδάτινων πόρων σε
επίπεδο λεκάνης απορροής, η οποία και αποτελεί την κύρια επιλογή της Οδηγίας
Πλαίσιο της Ε.Ε. για το νερό για την ορθολογική διαχείριση με διευθέτηση του
ισοζυγίου προσφοράς και ζήτησης ανά λεκάνη απορροής και προς όφελος των τοπικών
κοινωνιών. Περαιτέρω, η συγκέντρωση διαχείρισης των υδάτινων πόρων και
υποδομών εκτεταμένων γεωγραφικά περιοχών στο συγκεντρωτικό μοντέλο ΕΥΔΑΠ/ΕΥΑΘ,
οδηγεί σταδιακά στην εμπορευματοποίηση ενός κοινωνικού αγαθού και αποτελεί
προθάλαμο της ιδιωτικοποίησης του νερού.
Άποψη του Συλλόγου είναι ότι με δεδομένο (με
βάση την υφιστάμενη κατάσταση), ότι οι μελέτες και κατασκευές έργων ομβρίων
γίνονται τόσο από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών (ΥΠ.Υ.ΜΕ) για μεγάλα
αντιπλημμυρικά έργα (Κηφισός, Ποδονίφτης, ρ. Ραφήνας κτλ), την Περιφέρεια
Αττικής για μικρότερα ρέματα και τους Δήμους για δίκτυα ομβρίων, θα πρέπει να
αποσαφηνιστεί και να γίνει διαχωρισμός ως προς το αντικείμενο των μελετών που
θα ζητηθεί να εκπονηθούν από την ΕΥΔΑΠ. Δηλαδή ότι οι εν λόγω μελέτες θα
αφορούν σε δίκτυα ομβρίων και όχι στους αποδέκτες των δικτύων (ρέματα),
όπου η αρμοδιότητα των μελετών για έργα διευθέτησης θα εξακολουθήσει να
υπάγεται στο ΥΠ.Υ.ΜΕ και στη Περιφέρεια Αττικής.
Σε κάθε περίπτωση, η επιχειρούμενη ανατροπή
της υφιστάμενης κατάστασης - όπου οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ καλούνται να
αναλάβουν τη διαχείριση των ομβρίων σε εκτεταμένες γεωγραφικά περιοχές
λαμβάνοντας υπόψη και τους ΟΤΑ/ΔΕΥΑ που θα απορροφήσουν - είναι ιδιαίτερα
προβληματική. Αυτό γιατί για παράδειγμα στη περίπτωση της ΕΥΔΑΠ, η Εταιρεία
παρουσιάζει ήδη σοβαρές ελλείψεις λόγω υποστελέχωσης στους βασικούς
τομείς δραστηριοτήτων της ύδρευσης και αποχέτευσης στο Λεκανοπέδιο της
Αθήνας, όπου το υφιστάμενο τεχνικό προσωπικό δεν επαρκεί (Μηχανικοί,
επιστημονικό προσωπικό, εργατοτεχνίτες κτλ) και υπάρχει άμεση ανάγκη ενίσχυσής
του.
Το μόνο θετικό σε αυτό το άρθρο είναι ότι, σε
περιοχές όπου προβλέπονται μεγάλης κλίμακας έργα αποχέτευσης η ΕΥΔΑΠ θα έχει
την αρμοδιότητα και των ομβρίων, στοιχείο απαραίτητο για τον ολοκληρωμένο
σχεδιασμό και τη γρήγορη εκτέλεση των έργων.
ΕΡΓΑ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ
Δεν εφαρμόζονται
βασικές διατάξεις του Ν. 4412/16 (πχ. Άρθρο 49 και 50) που εξασφαλίζουν τη
διαφάνεια στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης των έργων λόγω λειψυδρίας, αλλά
αντιθέτως μεγάλα έργα υποδομής θα ανατίθενται με πολύ συνοπτικές διαδικασίες
(με πρόσκληση σε τρεις τουλάχιστον εργοληπτικές επιχειρήσεις, χωρίς μελέτη και
με τα βασικά μόνο τεύχη δημοπράτησης (τεχνική περιγραφή, ειδική συγγραφή
υποχρεώσεων, προϋπολογισμός δημοπράτησης και χρονοδιάγραμμα), χωρίς τεύχος
τεχνικών προδιαγραφών.
Για την ανάθεση των
έργων είναι δυνατή η σύναψη σύμβασης με συμβούλους, χωρίς τη προηγούμενη γνωμοδότηση
τεχνικού συμβουλίου δημοσίων έργων και εκτός ΕΣΗΔΗΣ.
Άποψη του Συλλόγου
είναι ότι πρόκειται για αδιαφανείς κλειστές διαδικασίες, με τις οποίες θα
ανατίθενται τα μεγάλα κρίσιμα έργα υποδομής της χώρας μας.
ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΔΑΠ ΜΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΣΕΠ
Η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει
μεγαλύτερη γεωγραφικά περιοχή, αλλά αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες (μελέτη,
κατασκευή και συντήρηση δικτύων ομβρίων, έργα άρδευσης, κατασκευή όλων των
εξωτερικών διακλαδώσεων των ακινήτων αρμοδιότητάς της, ίδρυση συστήματος
παροχής υπηρεσιών ύδατος σε κάθε πρωτεύουσα νομού εντός της νέας αρμοδιότητάς
της κτλ).
Ο Σύλλογος θεωρεί ότι τα παραπάνω συνιστούν σημαντική διεύρυνση του αντικειμένου της ΕΥΔΑΠ, με την ανάληψη νέων δραστηριοτήτων οι οποίες δεν έχουν περιληφθεί σήμερα στον πενταετή προγραμματισμό της Εταιρείας, ούτε στο υφιστάμενο επενδυτικό της πρόγραμμα. Επιπλέον δεν έχει προηγηθεί η αναγκαία προετοιμασία εντός της Εταιρείας, παρά το ότι η ΕΥΔΑΠ διαθέτει σημαντική συσσωρευμένη τεχνογνωσία και εξειδικευμένο προσωπικό. Σε συνδυασμό δε, με την υποστελέχωση που χαρακτηρίζει την Εταιρεία σήμερα και την καθυστέρηση της διαδικασίας των προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ, εκτιμούμε ότι η ΕΥΔΑΠ θα κληθεί να ανταποκριθεί σε ένα ιδιαίτερα αυξημένο αντικείμενο χωρίς την απαιτούμενη προετοιμασία, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί με τεράστιο φόρτο εργασίας.
ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ
Η ΡΑΑΕΥ αποκτά
αυξημένες αρμοδιότητες στον έλεγχο της λειτουργίας των παρόχων ύδατος, των
τιμολογίων, της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και των επενδύσεων και
γενικά αποκτά πλήρως τη ρυθμιστική εποπτεία, στους τομείς ύδρευσης και
αποχέτευσης που λόγω φυσικού μονοπωλίου δεν λειτουργούν υπό συνθήκες
ανταγωνισμού.
Ο Σύλλογος
επισημαίνει ότι η συγκέντρωση αυξημένων αρμοδιοτήτων στην ΡΑΑΕΥ ως επόπτης και ρυθμιστής,
ενισχύει ακόμη περισσότερο το υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και
λειτουργίας που αναφέρεται και παραπάνω. Υπάρχει ο κίνδυνος να περιοριστεί ο
ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι αποφάσεις να μην λαμβάνονται από τις
τοπικές κοινωνίες, όπως επίσης να μην λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες
κάθε περιοχής.
ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
Για το μόνιμο
προσωπικό των ΔΕΥΑ αναφέρεται στον νόμο ότι δίνεται η δυνατότητα απόσπασης 2 +
5 ετών.
Ο Σύλλογος πιστεύει
ότι η απορρόφηση προσωπικού των ΟΤΑ από την ΕΥΔΑΠ απαιτεί ολοκληρωμένο
σχεδιασμό ένταξής του με σαφές Οργανόγραμμα και καθορισμό αρμοδιοτήτων αλλά και
των υπηρεσιακών αναγκών. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η διαδικασία θα
προκαλέσει μεγάλη διοικητική επιβάρυνση στην ΕΥΔΑΠ.
Επιπλέον, η πρόβλεψη
για αποσπάσεις προσωπικού για περιορισμένο χρόνο προς την ΕΥΔΑΠ, πέρα από το
γεγονός ότι δημιουργεί αβεβαιότητα για τους εργαζόμενους και δημιουργεί
υπαλλήλους πολλών ταχυτήτων, δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της μόνιμης
στελέχωσης, αντιθέτως δίνει μόνο προσωρινή λύση και δεν υποκαθιστά τον
προγραμματισμό των μόνιμων προσλήψεων που έχει ανάγκη η ΕΥΔΑΠ.
Σε ότι αφορά τα
μισθολογικά, υγειονομικά και ασφαλιστικά δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις
των υπαλλήλων των ΔΕΥΑ που αποσπώνται στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, αυτά θα πρέπει να
είναι ίδια με των μονίμων υπαλλήλων των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σύμφωνα με τις
τελευταίες συλλογικές συμβάσεις εργασίας που διέπουν τις εργασιακές σχέσεις
τους.
Σχετικά με την
ανάθεση καθηκόντων προϊσταμένου της «Εταιρείας Παγίων ΕΥΔΑΠ» και σε αποσπασμένους
υπαλλήλους, επισημαίνεται ότι αποσπασμένο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ ΑΕ είναι το πλέον
κατάλληλο, διότι έχει την τεχνογνωσία και την άμεση σύνδεση με το ελεγχόμενο
έργο ώστε να διεκπεραιώσει αυτόν τον ρόλο και να εκτελέσει τα συγκεκριμένα
καθήκοντα.
ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ, ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ
Το νομοσχέδιο
προβλέπει τη μεταφορά του συνόλου του ενεργητικού και του παθητικού που
συνδέεται με τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης των φορέων που
εντάσσονται.
Στη μεταφορά περιλαμβάνονται: δίκτυα,
αντλιοστάσια, εγκαταστάσεις επεξεργασίας, εξοπλισμός, απαιτήσεις, υποχρεώσεις,
δικαιώματα και συμβάσεις. Περιλαμβάνονται ακόμα πάγια που ανήκουν στους δήμους
αλλά χρησιμοποιούνται από τις ΔΕΥΑ για την παροχή υπηρεσιών νερού.
Η ειδική διαδοχή πρέπει να έχει ολοκληρωθεί
το αργότερο μέσα σε 12 μήνες.
Κατά την άποψή μας ο
χρόνος της διαδοχής είναι υπερβολικά μικρός, δεδομένου ότι πρέπει να έχει
προηγηθεί πλήρης οικονομικός, νομικός και τεχνικός έλεγχος σχετικά με το τι
πρόκειται να παραλάβει η ΕΥΔΑΠ ενώ θα πρέπει να αποσαφηνιστούν πλήρως τα κόστη
που θα μετακυλήσουν στην Εταιρεία.
Τα δίκτυα και οι λοιπές υποδομές ενδέχεται να
είναι παλαιά, ανεπαρκώς συντηρημένα ή να απαιτούν άμεσες επενδύσεις. Αν η
ΕΥΔΑΠ αναλάβει ζημιογόνες δραστηριότητες, αυτό μπορεί να επηρεάσει τη
χρηματοοικονομική της θέση και έτσι να μην υπάρχει δυνατότητα υλοποίησης του
δικού της επενδυτικού προγράμματος. Το οικονομικό βάρος των παραπάνω δεν
πρέπει να βαρύνει αποκλειστικά την ΕΥΔΑΠ αλλά να καλυφθεί σε σημαντικό βαθμό
και από κρατική συνεισφορά.
ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΕΙΣ
Οι διακλαδώσεις και
τα σχετικά φρεάτια προβλέπεται να κατασκευάζονται αποκλειστικά από την ΕΥΔΑΠ σε
όλες τις περιοχές αρμοδιότητάς της.
Κατά την άποψη μας η πρόβλεψη αυτή
διασφαλίζει μεν την ομοιομορφία των τεχνικών προδιαγραφών, ωστόσο αυξάνει
σημαντικά τον επιχειρησιακό φόρτο της ΕΥΔΑΠ, διότι απαιτείται αντίστοιχη
ενίσχυση σε προσωπικό, εξοπλισμό και χρηματοδότηση.
Συμπερασματικά και παρά το ότι ο εκσυγχρονισμός και η ανάγκη μεταρρύθμισης του τομέα των υδάτων είναι δεδομένη, μπορούμε να πούμε ότι το νομοσχέδιο εστιάζει στην διαχειριστική αποτελεσματικότητα και στην οικονομική βιωσιμότητα, χωρίς να διασφαλίζει τη δημοκρατική λογοδοσία, τον κοινωνικό έλεγχο, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την προτεραιότητα των κοινωνικών αναγκών.
Για το
Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Μηχανικών Π.Ε. & Τ.Ε.
Η Πρόεδρος Η Γενική Γραμματέας
Δέσποινα
Ζάννου
Ράνια Μεσημέρη
